Door de bomen het bos niet meer zien

Inzoomen
De meest gebruikelijke Westerse manier om iets te begrijpen zou je kunnen samenvatten met ‘inzoomen’. We beginnen met een analyse. We ontleden, maken onderscheid, halen alles uit elkaar en bestuderen de onderdelen. Het liefst worden die onderdelen zo klein en specifiek mogelijk: een ziekte wordt dan gereduceerd tot het disfunctioneren van één enkel type molecuul of cel. Er is een neurotransmitter te weinig (serotonine bij depressie, dopamine bij ADHD), we hebben een bepaalde genetische factor in ons DNA of we missen een bepaald stof (insuline bij diabetes, melatonine bij een verstoord slaapritme).

Vanuit dit perspectief is de beste manier van onderzoek doen in grote groepen mensen. Als de groep mensen groot genoeg is verdwijnen namelijk de individuele verschillen vanzelf en blijf je over met die éne factor die ze allemaal met elkaar delen.

Uitzoomen
De typisch Oosterse manier van iets begrijpen zou je kunnen samenvatten met ‘uitzoomen’. Er wordt niet gekeken naar de details, maar juist naar het grotere geheel waar die details onderdeel van zijn. Er wordt gespeurd naar relaties, verbanden, patronen. Wanneer een patiënt bij mij komt met een Westerse diagnose kan ik als acupuncturist nog niet beginnen met een behandeling: ik moet eerst inzicht hebben in het grotere geheel. Om dat te kunnen doen moet ik juist een stap terug nemen om de hele compositie in beeld te brengen. Voor een Westerse diagnose maakt het vaak niet zoveel uit of je s’nachts veel droomt (of niet) en dat je eerder kouwelijk bent  (of juist warm). Dat zijn ‘slechts’ individuele verschillen. Maar voor een acupunctuurbehandeling zijn dit soort unieke kenmerken juist essentiële informatie en bepalend voor een behandelstrategie.

Onderzoek vanuit dit perspectief  moet juist zeer individueel zijn. Welke behandeling past op dit moment bij de unieke situatie van deze patiënt? De individuele verschillen zorgen voor individuele behandelingen. Ik behandel geen twee patiënten hetzelfde, zelfs niet als ze Westers gezien dezelfde ziekte hebben. Zelfs door de tijd heen pas ik de behandeling van één patiënt voortdurend aan, omdat het klachtenpatroon verandert.OostersvsWesters

Ziet iemand de vogel nog?
Beide benaderingen hebben elk hun eigen kwaliteit en kracht. Ze sluiten elkaar dan ook niet uit, maar vullen elkaar aan. Maar omdat in onze cultuur het Westerse “inzoomen” zo dominant is, zijn het vaak de nadelen van het inzoomen waar mensen tegenaanlopen. Een van de nadelen van inzoomen is dat iets uit je blikveld verdwijnt als het zich verplaatst. Wie ooit met een verrekijker heeft geprobeerd een vliegende vogel in beeld te krijgen begrijpt direct waar ik het over heb. Des te sterker de vergroting (microscoop of sterrenkijker) des te kleiner wordt je blikveld, waardoor je dus steeds meer mist van het grotere plaatje.

Westerse medicatie werkt typisch met één stof die heel specifiek op een proces in het lichaam inwerkt. Vaak werkt dit effectief voor het gebied waar je op bent ingezoomd. Het gebeurt echter vrij regelmatig dat een bepaalde klacht zich simpelweg verplaatst door de medicatie. Het gebied waarop wordt ingezoomd verbetert, maar er ontstaan andere klachten op een andere plek. Als deze nieuwe klachten te vaag zijn, worden ze heel regelmatig zelfs genegeerd. Wanneer een patiënt vertelt dat hij bepaalde bijwerkingen heeft  heb ik van heel dichtbij regelmatig meegemaakt dat een arts dan gewoon zegt :”Oh, maar dat kan helemaal niet met deze medicatie”. Of: “Ja, maar je bloedbeeld / urine is weer goed, dus is het weer in orde. Die buikpijn, dat gaat waarschijnlijk vanzelf wel weer weg.”

In feite mist de Westerse arts een solide kader, waarmee hij het verband tussen de vage klachten kan duiden: hij kan wel inzoomen, maar niet uitzoomen.

Een klacht volgen tijdens zijn reis door het lichaam
Een van de grote voordelen van het Oosterse uitzoomen is dat een klachtenpatroon heel nauwkeurig te volgen blijft tijdens zijn ‘reis’. Zoals inzoomen heel geschikt is om details te bekijken (zoals een vogel in een zwerm), zo is uitzoomen heel geschikt om bijvoorbeeld de route van een lange reis in beeld te krijgen: uitgezoomd past de reis naar Zuid Frankrijk wél op je beeldscherm.

Als we uitzoomen op een ontsteking, dan zien we volgens de Chinees ‘Hitte’. Wanneer die Hitte wordt ‘gekoeld’ met ontstekingsremmende medicatie zie je vaak dat de Hitte zich gaat verplaatsen door het lichaam. Een bijwerking kan dan rode huiduitslag zijn. Volgens de Chinees dezelfde Hitte, die misschien wel gekoeld is op de ene plek, maar niet goed afgevoerd is uit het hele systeem. Die huiduitslag kun je vervolgens behandelen met hormoonzalf, maar waarschijnlijk zie je de Hitte vervolgens ergens anders weer opkomen. Bijvoorbeeld in een slaap die plotseling verstoord wordt door dromen: volgens de Chinezen dezelfde Hitte, die nu ‘s nachts de geest verstoort.

Ik zie ook patiënten die in een jarenlang traject  steeds meer klachten ontwikkelen. Voor elke klacht nieuwe medicatie, met zijn eigen bijwerkingen. En vervolgens weer medicatie tegen de bijwerkingen. Als ik dan uitzoom, zie ik een systeem dat op allerlei manieren probeert om bijvoorbeeld Hitte af te voeren: dat kan via de ontlasting (met diarree of constipatie als gevolg wanneer dat niet goed lukt), via de urine (met chronische blaasontsteking als dat misgaat), via de huid (met rode en jeukende huiduitslag als gevolg) of via het hart (met intense nachtmerries als gevolg). Westers gezien allemaal verschillende klachten. Chinees gezien steeds een andere uitingsvorm van hetzelfde probleem: hoe voert het lichaam de Hitte af?

Zo komen er regelmatig patiënten in mijn praktijk met sluimerende klachten na een behandeling met antibiotica. Volgens de arts is de infectie weg, want in de urine of het bloed is niks meer te zien. Maar de patiënt blijft zitten met buikpijn, verstoorde spijsvertering en een nachtrust verstoord door dromen. De arts had hem al weer gezond verklaard, maar Chinees gezien is de patiënt nog niet in balans. Gelukkig geeft de Chinese geneeskunst wél handvaten om zoiets aan te pakken: door het lichaam te stimuleren het Lever Vuur af te voeren, verdween binnen vier weken de buikpijn en normaliseerde de spijsvertering en het slapen.

De Westerse geneeskunde kan heel veel goeds doen. Maar een combinatie is het meest effectief. Dan kun je ervoor kiezen om in te zoomen, of juist uit te zoomen, net wat op dat moment het beste is voor de patiënt.

One response to “Door de bomen het bos niet meer zien

  1. Pingback: Moet je erin geloven voordat het werkt? | Lumen Acupunctuur·

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s